Pozytywne i negatywne skutki globalnego ocieplenia

Co mówi nauka...

Poniżej jest lista związków przyczynowo-skutkowych, które pokazują że większość zmian klimatycznych przyniesie ograniczone korzyści, a za to może poczynić ogromne szkody i przynieść duże koszty.

Rolnictwo

Pomimo że CO2 jest niezbędne dla roślin, rolnictwo jest też uzależnione od ciągłych dostaw wody, a zmiany klimatyczne prawdopodobnie zakłócą te dostawy poprzez powodzie i susze. Niektórzy sugerowali że wyższe szerokości geograficzne - na przykład Syberia - mogą stać się produktywne dla rolnictwa dzięki globalnemu ociepleniu. Jednak gleba w strefie arktycznej i pobliskich jej terenach jest bardzo uboga, a ilość światła słonecznego docierającego latem do ziemi nie zmieni się, bo jest to rządzone nachyleniem osi Ziemi. Działalność rolnicza może też zostać zakłócona przez dzikie pożary i - już obserwowane - zmiany długości sezonów. Zmiany łąk i zaopatrzenia w wodę mogą mieć wpływ na wypas i zdrowie zwierząt hodowlanych. Zwiększone ocieplenie może też mieć większy wpływ na kraje, których klimat już teraz jest na granicy wytrzymałości temperaturowej roślin i gdzie powyżej tej granicy plony spadną - na przykład w rejonach subtropikalnych lub sub-saharyjskich.

Zdrowie

Cieplejsze zimy mogą przynieść zmniejszenie śmiertelności, zwłaszcza w grupie ludzi starszych. Ale ta sama część populacji jest też bardziej wrażliwa na gorące temperatury i oczekujemy że ilość zgonów przypisanych falom upałów będzie pięć razy większa niż zmniejszenie ilości zgonów w okresie zimowym. Istnieje też szerokie przekonanie, że cieplejszy klimat ułatwi migrację noszących choroby owadów, jak np. komary. Malaria już pojawia się w miejscach gdzie wcześniej jej nie było.

Topnienie lodów podbiegunowych

O ile otwarcie przez cały rok morskiego Szlaku Arktycznego pomiędzy Atlantykiem a Pacyfikiem może przynieść pewne ekonomiczne korzyści, to jednak negatywy znacznie przeważają szalę. Szkodliwe skutki obejmują utratę naturalnego środowiska niedźwiedzi polarnych jak i wzrost zagrożenia dla transportu morskiego przez góry lodowe. Utrata lodowego albedo (odbijanie ciepła), powodujące zwiększoną absorpcję ciepła przez oceany, jest też dodatnim sprzężeniem. Ocieplająca się woda przyśpiesza topnienie lodowców i czapy lodowej Grenlandii, a także wzrost temperatury w arktycznej tundrze, co z kolei powoduje wydzielanie metanu - bardzo skutecznego gazu cieplarnianego (metan jest też uwalniany z dna morskiego, gdzie jest on uwięziony w kryształach zwanymi klatratami). Topnienie atlantyckich płyt lodowych spowoduje wzrost poziomu morza - efekt zdecydowanie negatywny.

Zakwaszanie Oceanu

Wzrost kwasowości oceanów jest efektem zdecydowanie negatywnym. Jest on spowodowany przez absorpcję dodatkowej ilości CO2 przez wodę i może mieć silny wpływ destabilizujący na cały oceaniczny łańcuch pokarmowy.

Topniejące lodowce

Skutki topnienia lodowców są w dużym stopniu szkodliwe, głównie dlatego, że miliony ludzi (jedna szósta światowej populacji) jest uzależniona od wody dostarczanej co roku przez naturalne wiosenne topnienie i której zasoby są corocznie odnawiane. Te zasoby wody - do picia i do nawadniania w rolnictwie - mogą zniknąć.

Wzrost poziomu morza

Wiele obszarów Ziemi jest nisko położonych i będą one mocno dotknięte nawet przez umiarkowany wzrost poziomu morza. Pola ryżowe mogą być zalane słoną wodą, co zrujnuje plony. Woda morska - mieszając się z wodą słodką - zanieczyści rzeki i skazi geologiczne warstwy wodonośne. Ponieważ raport IPCC nie uwzględnił wody ze stopionych lodowców Grenlandii i Antarktyki (ze względu na istniejący wtedy duży stopień niepewności), istnieje obawa, że szacunki wzrostu poziomu morza mogą znacznie zaniżać skalę tego problemu. Nikt nie przewiduje korzyści spowodowanych wzrostem poziomu morza.

Środowisko naturalne

Pozytywnymi efektami zmiany klimatu mogą być bardziej zielone lasy deszczowe i wzmożony wzrost roślin w Amazonii, wzrost roślinności na szerokościach północnych i możliwy wzrost biomasy planktonu w niektórych częściach oceanu. Do negatywnych reakcji środowiska można zaliczyć rozszerzenie stref oceanu ubogich w tlen, zanieczyszczenie lub wyczerpanie źródeł wody słodkiej, wzrost częstotliwości naturalnych pożarów, rozległe wymieranie roślinności z powodu susz, zwiększone ryzyko wymarcia koralowców, spadek masy fotoplanktonu, zmiany szlaków migracji ptaków i zwierząt, zmiany dłgugości pór roku, zakłócenie łańcucha pokarmowego i wyginięcie wielu gatunków.

Skutki ekonomiczne

Skutki ekonomiczne zmiany klimatu mogą być katastrofalne, podczas gdy przewiduje się tylko nieliczne korzyści. Raport Sterna jasno pokazał ogólny obraz trudności gospodarczych spowodowanych prze zmiany klimatu. O ile można spierać się co do specyficznych liczb, koszty zmian klimau znacznie przekraczają koszty ich zapobiegania. Niektóre scenariusze prognozowane w raporcie IPCC AR4 przewidują ogromne migracje ludności w miarę jak nisko położone kraje są zatapiane. Zakłócenia globalnej wymiany handlowej, transportu, zaopatrzenia energii i rynków pracy, bankowości i finansów, inwestycji i ubezpieczeń, zdruzgotałyby stabilność zarówno rozwiniętych jak i rozwijających się krajów. Wahania rynku znacznie zwiększyłyby się a inwestorzy instytucjonalni, jak fundusze emerytalne i firmy ubezpieczeniowe, zaznałyby znacznych trudności.

Kraje rozwijające się, niektóre już uwikłane w konflikt militarny, mogą być wciągnięte w większe i długotrwałe spory o wodę, zapasy energii lub żywności. Może to zakłócić wzrost gospodarczy w tym samym czasie gdy te kraje będą nękane przez bardziej radykalne objawy zmiany klimatu. Powszechnie przyjmuje się, że negatywne skutki zmian klimatu będą odczuwane głównie przez kraje najmniej przygotowane (społecznie i ekonomicznie) do adaptacji.